غدیر در بستر تاریخ (کتاب)
.jpg)
غدیر در بستر تاریخ کتابی فارسی از خیرالله مردانی درباره آیات مرتبط با ولایت، اسناد و راویان حدیث غدیر و خطبه غدیر است. نویسنده در این اثر، مباحث قرآنی و حدیثی مربوط به واقعه غدیر را در کنار یکدیگر بررسی کرده است.
کتاب از بررسی آیه ولایت و آیه تبلیغ آغاز می‌شود، سپس به معرفی راویان حدیث غدیر از صحابه و تابعین و بررسی اسانید آن در منابع اهل‌سنت می‌پردازد و در پایان، متن خطبه تاریخی غدیر را می‌آورد.
محور اصلی اثر، گردآوری شواهد قرآنی، حدیثی و تاریخی درباره ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام و تبیین جایگاه غدیر در تاریخ اسلام است.
معرفی کتاب
کتاب غدیر در بستر تاریخ در یک جلد و ۱۶۰ صفحه، به زبان فارسی و در قطع رقعی منتشر شده است. ناشر کتاب، راه قرآن و محل نشر آن قم است.
درباره سال انتشار کتاب، در برخی اطلاعات کتاب‌شناختی سال ۱۳۸۶ش و در برخی منابع سال ۱۳۸۷ش ثبت شده است. ازاین‌رو، هر دو سال در معرفی کتاب گزارش می‌شود.
نویسنده
خیرالله مردانی، متولد ۱۳۲۸ش، پژوهشگر، نویسنده و مدرس معارف اسلامی است. حوزه فعالیت‌های علمی او موضوعاتی مانند امامت و ولایت، مهدویت، فضائل اهل‌بیت، مباحث اعتقادی و بررسی جریان‌های فکری و فرقه‌ای را دربرمی‌گیرد.
آثار نویسنده
| اثر | اثر |
|---|---|
| پرتوی از سیمای مهدویت در قرآن و حدیث | علی علیه‌السلام از منظر قرآن، احادیث قدسی و احادیث نبوی |
| اسناد شهادت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها | حقوق زن از نظر تاریخ ملت‌ها و اسلام |
| مهاتما گاندی و پیروان راه او | امامت، ولایت و وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام در سخنان پیامبر |
| پرتوی از سیمای تابناک ابوطالب علیه‌السلام | امیرالمؤمنین علیه‌السلام از نگاه دیگران |
| بررسی مسائل اسلامی | بررسی و نقد اندیشه شریعتی |
| اعترافات دانشمندان بزرگ جهان | ائمه در قرآن |
| مهدویت از نظر قرآن و عترت | تحقیقی در تصوف و عرفان |
محتوای کتاب
کتاب در نه فصل تنظیم شده است. سیر مباحث از بررسی آیات قرآن آغاز می‌شود، سپس به راویان و اسناد حدیث غدیر می‌پردازد و با بررسی عظمت عید غدیر، ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام و نقل خطبه غدیر پایان می‌یابد.
فصل اول: بررسی آیه ولایت
فصل نخست به آیه ولایت، یعنی آیه ۵۵ سوره مائده، اختصاص دارد. در این بخش، مضمون آیه و جایگاه آن در مباحث مربوط به ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام بررسی می‌شود.
فصل دوم: مدارک شأن نزول آیه ولایت
در فصل دوم، گزارش‌ها و مدارک مربوط به شأن نزول آیه ولایت بررسی شده است. نویسنده در این بخش، میان مضمون آیه و گزارش‌های تاریخی و تفسیری مربوط به نزول آن ارتباط برقرار می‌کند.
فصل سوم: آیه تبلیغ
فصل سوم به آیه تبلیغ، آیه ۶۷ سوره مائده، اختصاص دارد. این آیه در مباحث غدیر از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا در تفاسیر شیعه با فرمان ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام ارتباط داده شده است.
فصل چهارم: راویان حدیث غدیر از صحابه
در فصل چهارم، راویان حدیث غدیر از میان صحابه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم معرفی می‌شوند. هدف این بخش، نشان دادن گستردگی نقل حدیث غدیر در میان یاران پیامبر است.
فصل پنجم: راویان حدیث غدیر از تابعین
فصل پنجم به راویان حدیث غدیر از تابعین اختصاص دارد. نویسنده در این بخش، انتقال حدیث از نسل صحابه به نسل پس از آنان را دنبال می‌کند.
فصل ششم: اسانید حدیث غدیر در میان دانشمندان اهل‌سنت
در فصل ششم، اسانید و طرق نقل حدیث غدیر در آثار دانشمندان اهل‌سنت بررسی شده است. این بخش به شناخت جایگاه حدیث غدیر در منابع روایی اهل‌سنت کمک می‌کند.
فصل هفتم: ملاحظاتی در عظمت عید غدیر
فصل هفتم به جایگاه و عظمت عید غدیر می‌پردازد. در این بخش، غدیر به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های دینی و تاریخی اسلام معرفی می‌شود.
فصل هشتم: تأکید جبرئیل بر ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام
موضوع فصل هشتم، گزارش‌های مربوط به تأکید جبرئیل بر ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام است. نویسنده این گزارش‌ها را در ارتباط با جایگاه وحیانی واقعه غدیر بررسی می‌کند.
فصل نهم: خطبه تاریخی غدیر
فصل پایانی کتاب به نقل خطبه تاریخی غدیر اختصاص دارد. بدین‌ترتیب، خواننده پس از بررسی آیات، راویان و اسانید، با متن خطبه غدیر نیز آشنا می‌شود.
جایگاه کتاب
غدیر در بستر تاریخ از آثاری است که مباحث قرآنی، حدیثی و تاریخی غدیر را در یک مجموعه گردآوری کرده است. توجه هم‌زمان به آیه ولایت، آیه تبلیغ، راویان صحابه و تابعین، اسانید حدیث غدیر و متن خطبه، ساختار اصلی کتاب را شکل می‌دهد.
این اثر برای آشنایی مقدماتی با دلایل قرآنی و حدیثی ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام و مطالعه جایگاه تاریخی غدیر قابل استفاده است.
مخاطبان و کاربرد کتاب
کتاب برای گروه‌های زیر کاربرد دارد:
- علاقه‌مندان به مطالعات غدیر؛
- پژوهشگران مباحث امامت و ولایت؛
- دانشجویان علوم اسلامی؛
- مبلغان و سخنرانان دینی؛
- علاقه‌مندان به بررسی راویان و اسناد حدیث غدیر.
فهرست مطالب
- فصل اول: بررسی آیه ولایت
- فصل دوم: مدارک شأن نزول آیه ولایت
- فصل سوم: آیه تبلیغ
- فصل چهارم: راویان حدیث غدیر از صحابه
- فصل پنجم: راویان حدیث غدیر از تابعین
- فصل ششم: اسانید حدیث غدیر در میان دانشمندان اهل‌سنت
- فصل هفتم: ملاحظاتی در عظمت عید غدیر
- فصل هشتم: تأکید جبرئیل بر ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام
- فصل نهم: خطبه تاریخی غدیر
کتاب‌های مرتبط
منابع
- غدیر در بستر تاریخ، خیرالله مردانی، قم: راه قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۶ش، ۱ جلد، ۱۶۰ صفحه، قطع رقعی.
- کتاب‌شناسی غدیرخم، مدخل «غدیر در بستر تاریخ».
- معرفی استاد خیرالله مردانی، منبع معرفی پدیدآورنده و آثار او.