الغدیر فی الکتاب العزیز (کتاب)
.jpg){kind=link}
الغدیر فی الکتاب العزیز خلاصه‌ای مستقل از کتاب الغدیر فی الکتاب والسنة والأدب، اثر علامه عبدالحسین امینی است که به کوشش گروه تحقیق مؤسسهٔ دائرةالمعارف فقه اسلامی منتشر شده است.
این کتاب آیات قرآن مرتبط با واقعهٔ غدیر، به‌ویژه آیه تبلیغ و آیه اکمال، را بررسی می‌کند و با تکیه بر منابع تفسیری و روایی، جایگاه ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام را تبیین می‌نماید.
نویسنده
عبدالحسین امینی نجفی، مشهور به علامه امینی، در سال ۱۲۸۱ش در تبریز متولد شد و از عالمان و پژوهشگران برجستهٔ شیعه در حوزهٔ امامت و غدیر بود. وی پس از تحصیل در تبریز، نجف و حوزه‌های علمی دیگر، از عالمانی مانند سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا محمدحسین نائینی، محمدحسین غروی اصفهانی و شیخ عبدالکریم حائری یزدی بهره برد.
مهم‌ترین اثر او مجموعهٔ الغدیر فی الکتاب والسنة والأدب است. علامه امینی همچنین کتابخانهٔ امیرالمؤمنین علیه‌السلام را در نجف تأسیس کرد. وی در ۱۲ تیر ۱۳۴۹ش درگذشت و در کنار کتابخانهٔ امیرالمؤمنین علیه‌السلام به خاک سپرده شد.
محتوای کتاب
کتاب در دو بخش اصلی تنظیم شده است:
- بخش نخست: آیات غدیر؛ بررسی آیهٔ تبلیغ، آیهٔ اکمال و ارتباط آن‌ها با واقعهٔ غدیر و ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام.
- بخش دوم: بررسی حدیث غدیر و شبهات آن؛ پاسخ به اشکالات تاریخی و روایی دربارهٔ واقعهٔ غدیر، حدیث «من کنت مولاه» و حادثهٔ حارث بن نعمان.
آیهٔ تبلیغ
در این بخش، آیهٔ ۶۷ سورهٔ مائده و شأن نزول آن بررسی می‌شود. کتاب توضیح می‌دهد که آیه در روز غدیر خم و در جریان اعلام ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام نازل شده است.
نویسنده با استناد به منابع شیعه و اهل‌سنّت، موضوع ابلاغ ولایت، حضور مسلمانان در غدیر و دستور پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله برای رساندن پیام الهی را بررسی می‌کند.
آیهٔ اکمال
در بخش مربوط به آیهٔ اکمال، آیهٔ سوم سورهٔ مائده و ارتباط آن با اعلام ولایت در غدیر بررسی می‌شود. کتاب دیدگاه شیعه را دربارهٔ نزول آیه پس از معرفی امیرالمؤمنین علیه‌السلام مطرح کرده و موافقت شماری از مفسران اهل‌سنّت با این دیدگاه را نیز گزارش می‌کند.
بررسی شبهات حدیث غدیر
در بخش دوم کتاب، شبهات مربوط به حدیث غدیر و واقعهٔ حارث بن نعمان بررسی می‌شود. یکی از شبهات دربارهٔ زمان و مکان حادثه و نسبت آن با بازگشت پیامبر از حجةالوداع است. نویسنده با استناد به منابع تاریخی، این اشکال را بررسی و پاسخ می‌دهد.
اهمیت و کاربرد کتاب
این اثر برای پژوهشگران قرآن و حدیث، غدیرپژوهان، مبلغان و علاقه‌مندان به آثار علامه امینی قابل استفاده است. کتاب، خلاصه‌ای موضوعی از مباحث قرآنی و روایی الغدیر را در اختیار خواننده قرار می‌دهد.
آثار علامه امینی
| الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب (کتاب) | شهداء الفضیلة |
| سیرتنا و سنتنا سیرة نبینا و سنته | تفسیر سورهٔ حمد |
| أدب الزائر لمن یمم الحائر | ثمرات الاسفار |
| الغدیر فی الکتاب العزیز | — |
کتاب‌های مرتبط
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب (کتاب)
- آیات غدیر (میلانی)
- آیات ولایت در قرآن؛ آیه اکمال (کتاب)
- آیه تبلیغ، آیه اکمال (کتاب)
- معاً فی الغدیر (کتاب)
منابع
- الغدیر فی الکتاب العزیز، تألیف علامه عبدالحسین امینی، تحقیق و تدوین: گروه تحقیق مؤسسهٔ دائرةالمعارف فقه اسلامی، ۱۴۲۶ق.