کتاب آیات غدیر (میلانی)
آیات غدیر کتابی از سید علی حسینی میلانی دربارهٔ آیات قرآن مرتبط با واقعهٔ غدیر و امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام است. نویسنده در این اثر، سه آیهٔ مهم یعنی آیه تبلیغ، آیه اکمال و آیهٔ «سأل سائل» را از دیدگاه منابع اهل‌سنّت بررسی می‌کند.
کتاب پس از نقل دیدگاه‌ها و روایات مفسران و دانشمندان اهل‌سنّت، مناقشات و شبهات مخالفان را نقد کرده و دلالت این آیات بر امامت و ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام را توضیح می‌دهد.[۱]
نویسنده
سید علی حسینی میلانی، متولد ۱۳۲۷ش در نجف، فقیه، متکلم و پژوهشگر شیعهٔ ساکن قم است. محور اصلی فعالیت‌های علمی او، مباحث امامت، ولایت و پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی است.
او از استادان حوزهٔ تخصصی اعتقادات در قم به‌شمار می‌رود و در زمینهٔ امامت‌پژوهی، افزون بر تألیف آثار متعدد، در تأسیس مراکز علمی و پژوهشی نیز نقش داشته است.
محتوای کتاب
کتاب آیات غدیر در سه بخش اصلی تنظیم شده است:
- بخش نخست: آیهٔ تبلیغ؛ بررسی شأن نزول آیهٔ تبلیغ، نقل روایات اهل‌سنّت دربارهٔ ارتباط این آیه با غدیر و نقد دیدگاه ابن‌تیمیه.
- بخش دوم: آیهٔ اکمال دین؛ معرفی راویان و منابع اهل‌سنّت، بررسی اسناد روایات نزول آیه در غدیر و پاسخ به دیدگاه ابن‌تیمیه و ابن‌کثیر.
- بخش سوم: آیهٔ «سأل سائل»؛ بررسی شأن نزول آیه، روایت‌های نقل‌شده از امامان و صحابه، منابع تفسیری اهل‌سنّت و دلالت آیه بر امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام.
اهمیت و کاربرد کتاب
این کتاب برای پژوهشگران قرآن و حدیث، غدیرپژوهان، مبلغان و علاقه‌مندان به مباحث امامت و ولایت قابل استفاده است. ویژگی اصلی اثر، تمرکز بر منابع اهل‌سنّت و بررسی سندی و محتوایی روایات مربوط به سه آیهٔ مهم غدیر است.
آثار نویسنده
زمینه دیگر فعالیت‌های سید علی حسینی میلانی تألیف در زمینه مباحث کلامی شیعه و امامت‌پژوهی دانسته شده است؛ از جمله آثار او به موارد زیر اشاره شده است:
- «جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام»،
- «نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الأنوار (۲۰ جلد)»،
- «استخراج المرام من استقصاء الافحام (۳ جلد)»،
- «تشیید المراجعات وتفنید المکابرات»،
- «نگاهی به حدیث طیر»،
- «داستان سپاه یمن»،
- «امامت بلا فصل»،
- «حدیث اقتدا به شیخین»،
- «نگاهی به آیه ولایت»،
- «چگونگی نماز ابوبکر به جای رسول خدا»،
- «نگاهی به حدیث منزلت»،
- «نگاهی به حدیث ولایت»،
- «نگاهی به حدیث ثقلین»،
- «امامت امیرالمؤمنین علیه السلام در سنجش خرد»،
- «نگاهی به حدیث سد الابواب»،
- «جانشین پیامبر کیست؟»،
- «احادیث ساختگی»،
- «دستبردی در حدیث ثقلین»،
- «خلافت ابوبکر در ترازوی نقد»،
- «پرچم دار پیروز مند خیبر»،
- «نگاهی به آیه تطهیر»،
- «داستان سپاه یمن»،
- «حقیقت صحابه»،
- «غدیر به روایت اهل بیت علیهم السلام»،
- «افکار ابن تیمیه در بوته نقد»،
- «نگاهی به حدیث غدیر»،
- «آیات غدیر»،
- «غدیر آخرین جایگاه اعلان عمومی»،
- «عصمت».[۲]
فهرست مطالب
بخش نخست: آیهٔ تبلیغ
- آیهٔ تبلیغ و بزرگان اهل‌سنّت
- شأن نزول آیهٔ تبلیغ
- روایت حبری
- روایت ابونعیم اصفهانی
- بررسی راویان
- روایت ابن‌عساکر
- روایت واحدی
- نقد دیدگاه ابن‌تیمیه دربارهٔ آیهٔ تبلیغ
- آیهٔ تبلیغ و روایات دیگر
بخش دوم: آیهٔ اکمال دین
- آیهٔ اکمال دین و راویان اهل‌سنّت
- روایت ابونعیم اصفهانی
- روایت خطیب بغدادی
- روایت ابن‌عساکر
- بررسی سند روایات
- دیدگاه ابن‌تیمیه و نقد آن
- دیدگاه ابن‌کثیر در البدایة والنهایة
- دیدگاه ابن‌کثیر در تفسیر
- نقد دیدگاه ابن‌کثیر
- نتیجه‌گیری
بخش سوم: آیهٔ «سأل سائل»
- شأن نزول آیه
- راویان حدیث از امامان و صحابه
- راویان حدیث از بزرگان اهل‌سنّت
- نقل روایت در منابع تفسیری
- بررسی سند روایت
- معرفی ثعلبی و تفسیر او
- بررسی سندهای روایت در شواهد التنزیل
- دلالت آیه بر امامت امیرالمؤمنین
- بررسی و نقد دیدگاه ابن‌تیمیه
- کتاب‌نامه
کتاب‌های مرتبط
پانویس
منابع
- آیات غدیر، نویسنده: سید علی حسینی میلانی، قم: انتشارات الحقایق، ۱۳۹۱ش، ۱۶۸ صفحه، قطع رقعی.
منابع برخط
- زندگی‌نامهٔ سید علی حسینی میلانی، پایگاه رسمی.
- آثار سید علی حسینی میلانی، پایگاه رسمی.