روی دست آسمان (کتاب)
روی دست آسمان، با عنوان فرعی «خاطرات غدیر خم»، اثر مهدی خدامیان آرانی، روایتی داستانی از رخدادهای آخرین سال زندگی پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم است. کتاب سفر حجةالوداع را دنبال می‌کند و به توقف کاروان در غدیر خم، ایراد خطبه غدیر و بیعت مردم با امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌پردازد.
معرفی کتاب
نویسنده در آغاز، خواننده را به همراهی با کاروان حج دعوت می‌کند. روایت در بخش‌های کوتاه پیش می‌رود و رخدادها از زبان شخصیت‌های مختلف بازگو می‌شوند. سفر حج زمینهٔ روایت غدیر را شکل می‌دهد و بخش‌های پس از بیعت، واکنش‌ها به این واقعه را دنبال می‌کنند. کتاب‌نامه در پایان اثر آمده است.
نویسنده
مهدی خدامیان آرانی (زادهٔ ۱۳۵۳ش)، نویسنده و پژوهشگر آثار دینی است. بخشی از آثار او، زندگی پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و اهل‌بیت علیهم‌السلام را با نثری داستانی بازگو می‌کند. او در زمینهٔ فهرست‌نگاری آثار شیعه نیز کتاب «فهارس الشیعة» را نوشته است.
آثار نویسنده
| آرزوی سوم | آخرین عروس: داستان حضرت نرجس علیهاالسلام از روم تا سامرا |
| الماس هستی | بانوی چشمه |
| با من تماس بگیرید | باور من |
| چشمه جاوید | داستان ظهور: زیبایی‌های ظهور امام زمان علیه‌السلام |
| در آغوش خدا | در قصر تنهایی |
| دوازده مادر | فانوس اول: با اولین شهید ولایت آشنا شوید |
| فهارس الشیعة | فریاد مهتاب |
| قلب شیعه | قصهٔ معراج |
| گمگشتهٔ دل: انتظار ظهور امام زمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه | لطفاً لبخند بزنید |
| لذت دیدار ما: فضیلت زیارت امام رضا علیه‌السلام | مجموعهٔ اندیشهٔ سبز |
| مهاجر بهشت: حوادث روزهای آخر زندگی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم | معجزهٔ دست دادن: با یکدیگر صمیمانه دست بدهیم |
| مهر مهتاب | نردبان آبی |
| نور مهتاب | نوای کاروان |
| پنجرهٔ سوم | روشنی مهتاب: اثبات شهادت حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها |
| سرزمین یاس: بخشش فدک به فاطمه سلام‌الله‌علیها | سکوت آفتاب |
| صبح ساحل: حوادث عصر امام صادق علیه‌السلام | یک سبد آسمان: نگاهی نو به چهل آیهٔ قرآن |
محتوای کتاب
سفر حجةالوداع
داستان با حرکت کاروان از مدینه آغاز می‌شود. نویسنده از احرام، ورود به مکه، طواف و حضور حاجیان در عرفات و منا سخن می‌گوید. این بخش‌ها مسیر آخرین حج پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم را تا آغاز بازگشت دنبال می‌کنند.
توقف در غدیر خم، خطبه و بیعت
با رسیدن کاروان به غدیر خم، روایت بر گردآمدن مردم، سخنان پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و معرفی امیرالمؤمنین علیه‌السلام متمرکز می‌شود. بخش «چه کسی روی دست آسمان است؟» در همین قسمت قرار دارد و پس از آن، «بیعت با مولای آب و آینه» به بیعت مردم می‌پردازد.
واکنش‌ها و پایان روایت
پس از بخش بیعت، داستان واکنش شخصیت‌های مختلف به رخداد غدیر را دنبال می‌کند و با «خداحافظ ای چشمه آسمان» پایان می‌یابد. بخش «منابع تحقیق» پس از روایت آمده است.
اهمیت و جایگاه کتاب
«روی دست آسمان» در شمار روایت‌های داستانی فارسی دربارهٔ غدیر است. همراه کردن خواننده با کاروان حج، زمینهٔ روایت خطبه و بیعت را فراهم می‌کند. کتاب‌نامهٔ پایانی نیز راه مراجعه به منابع مورد استفادهٔ نویسنده را نشان می‌دهد.
مخاطبان و کاربرد کتاب
کتاب برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند با زمینهٔ سفر حجةالوداع و واقعهٔ غدیر در قالب داستان آشنا شوند. بخش‌های کوتاه آن در برنامه‌های کتاب‌خوانی و روایت‌خوانی غدیر نیز قابل استفاده‌اند.
فهرست مطالب
- مقدمه
- نوای کاروان می‌آید امروز!
- یار مهربان من کجاست؟
- صدای یار را در آسمان شنیده‌ام
- از ماه من، خبرهای خوش می‌رسد
- به سوی تو می‌آیم!
- نمایشی بزرگ از قیام قیامت
- خانه دوست کجاست؟
- همچون پروانه، دلباخته گشتم
- من کاسه داغ‌تر از آش هستم!
- مژده دهید، بوی بهار می‌رسد!
- از ماه من شکایت نکنید!
- اکنون به عهد خویش وفا کن!
- ای خدای سرزمین مشعر!
- سلام بر سرزمین آرزوها
- سلام بر یادگار عزیز خورشید
- در این شهر گمشده‌ای دارم
- بازار داغ انگشترها!
- پیمانی سیاه در خانه دوست
- در انتظار پیام آسمانی مانده‌ام
- ما برای بدرقه خورشید آمده‌ایم
- زلال برکه در دل کویر
- مدال افتخار بر سینه غدیر
- زیر درختان سرسبز و بلند
- شکوه یک نماز در تاریخ
- عترت پاک مرا بشناسید!
- چه کسی روی دست آسمان است؟
- بیعت با مولای آب و آینه
- خاک بر سر خود می‌ریزیم
- هنر آسمانی در اوج می‌ماند
- پیامبر عاقل‌تر از همه است
- جوانی که با غرور می‌رود
- فراموش نکن! ما همسایه تو هستیم
- برق یک شمشیر، پشیمانمان کرد
- چوب خدا صدا ندارد
- خداحافظ ای چشمه آسمان
- منابع تحقیق
- نویسنده، کتب، ناشر
کتاب‌های مرتبط
منابع
- روی دست آسمان: خاطرات غدیر خم (حوادث آخرین سال زندگی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، مهدی خدامیان آرانی، تهران، دلیل ما، چاپ دوم، ۱۳۸۸ش.