ابوشریح خزاعی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ابوشریح خویلد بن عمرو خزاعی |
| سرشناسی | صحابی پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله |
| وفات | سال ۶۸ق در مدینه |
| محل دفن | مدینه |
| اطلاعات علمی | |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | روایت حدیث |
| علت شهرت | روایت حدیث غدیر و شهادت به آن |
اَبوشُرَیح خُزاعی از جمله صحابیان راوی حدیث غدیر برشمرده شده که در ماجرای احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام به حدیث غدیر در رحبه کوفه، یکی از کسانی است به حدیث غدیر گواهی داده است.
ابنعقده در کتاب الولایه، سید بن طاووس در الطرائف و خواجه محمد پارسا در فصل الخطاب او را از جمله راویان و شهادتدهندگان به حدیث غدیر در این رخداد برشمردهاند.
جایگاه: صحابی شهادتدهنده به حدیث غدیر
بهنقل از برخی منابع، ابوشریح خزاعی در احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام به حدیث غدیر در رحبه کوفه، یکی از کسانی است به حدیث غدیر گواهی داده است.[۱] ابنعقده در کتاب الولایه،[۲] سید بن طاووس در الطرائف[۳] و خواجه محمد پارسا در فصل الخطاب[۴] او را از جمله راویان و شهادتدهندگان به حدیث غدیر در این رخداد برشمردهاند.
میرحامد حسین هندی در عبقات الانوار این روایت را چنین نقل کرده است: از ابوطفیل روایت شده است: «علی علیه السلام برخاست، خدا را حمد و ثنا گفت، سپس گفت: خدا شاهد باشد کسی که در غدیر خم حاضر بود مگر اینکه برخیزد؛ هیچ مردی نایستاد و نگفت: به من خبر رسید یا به من گفته شد مگر مردی که شنیدگانش باز بود و قلبش آن را فهمیده بود. هفده مرد برخاستند که از جمله آنها خزیمه بن ثابت، سهل بن سعد، عدی بن حاتم، عقبه بن عامر، ابوایوب انصاری، ابوسعید خدری، ابوشریح خزاعی، ابوقدامه انصاری، ابولیلی، ابوالهیثم بن طیهان و مردانی از قریش بودند. علی علیه السلام به آنها گفت: آنچه شنیدید بیاورید. آنها گفتند: شهادت میدهیم که ما همراه رسول خدا صلی الله علیه و آله از حجة الوداع آمدیم، تا ظهر که رسول خدا صلی الله علیه و آله از بین درختان بیرون آمد، شاخههایی را تراشیدند و پارچهای بر آنها انداختند، سپس نماز را اعلان کرد. ما بیرون آمدیم و نماز خواندیم. سپس برخاست، خدا را حمد و ثنا گفت، سپس گفت: ای مردم، چه میگویید؟ گفتیم: رسید به ما. حضرت سه بار گفت: خدایا شاهد باش! او گفت: بهزودی دعوت میشوم و پاسخ خواهم داد، من مسئول هستم و شما مسئولید. سپس فرمود: آگاه باشید که خونها و اموال شما حرام است مانند حرمت روزتان و حرمت ماهتان. به شما سفارش میکنم به زنان، سفارش به همسایگان، سفارش به غلامان، سفارش به عدالت و نیکی. بعد گفت: ای مردم، من دو چیز گرانبها را در میان شما میگذارم: کتاب خدا و عترتم، خانوادهام، زیرا این دو از هم جدا نمیشوند تا وقتی که به برکه برسم. این را دانای آگاه به من خبر داده است. و حدیث در جمله پیامبر صلی الله علیه و آله آمده است: هر که من مولای اویم، علی مولای اوست. علی علیه السلام گفت: شما راست گفتهاید و من در این موضوع گواه هستم.[۵]
شخصیت و زندگی
بهنقل از منابع، ابو شریح خزاعی (خویلد بن عمرو خزاعی)، که با نامهای مختلفی نیز یاد شده، از صحابه پیامبر صلی الله علیه وآله است که پیش از فتح مکه مسلمان شد. او در جریان فتح مکه یکی از فرماندهان لشکر بنیکعب بن خزاعه بود. خویلد بن عمرو در سال ۶۸ هجری در مدینه وفات یافت و از جمله راویان احادیث پیامبر صلی الله علیه وآله بهشمار میرود که حدود بیست حدیث از او روایت شده است. وی از رسول خدا و عبدالله بن مسعود روایت نقل کرده، شاگردانی مانند عطاء بن یزید لیثی، ابوسعید مقبری و سفیان بن أبی العوجاء از او روایت کردهاند. او به عنوان شخصی با عقل و دانش در میان مردم مدینه شناخته میشده است.[۶]
گفته شده که پس از شهادت پیامبر صلی الله علیه و آله، اطلاعات زیادی از زندگی او در دست نیست، اما بر اساس برخی روایات، در سال ۳۰ هجری و در جریان جنگ سعید بن عاص در طبرستان، خویلد بن عمرو به کوفه آمد تا شخصاً شاهد وقایع باشد. در آن زمان وقتی گروهی از جوانان کوفه ابنحیسمان خزاعی را محاصره و بهقتل رساندند، خویلد بن عمرو و پسرش شهادت دادند که این افراد مرتکب جرم شدهاند و عثمان دستور داد تا آنها مجازات و به قتل برسند.[۷]
همچنین در روایتی دیگر، زمانی که عمرو بن زبیر برای کشتن برادرش عبدالله به مکه وارد شد، خویلد بن عمرو با استناد به سخن پیامبر صلی الله علیه و آله که جنگ در مکه را حرام اعلام کرده بود، عمرو را از قتل و کشتار در مکه منع کرد.[۸]
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- تاریخ الطبری (تاریخ الامم و الملوک)؛ محمد بن جریر طبری، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت: بینا، بیتا.
- تهذیب الکمال فی أسماء الرجال؛ یوسف بن عبدالرحمن مزی، تحقیق: بشار عواد معروف، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۶ق.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- دانشنامه غدیر؛ محمدرضا شریفی، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۹۸ش.
- الطرائف فی معرفة مذاهب الطوائف؛ علی بن موسی بن طاووس (سید بن طاووس)، قم: مطبعة الخیام، ۱۴۰۰ق.
- عبقات الأنوار فی امامة الأئمة الأطهار؛ میرحامدحسین بن محمدقلی کنتوری هندی، تحقیق: غلامرضا مولانا بروجردی، قم: غلامرضا مولانا بروجردی، ۱۴۰۴ق.
- فصل الخطاب؛ محمد بن محمد بن محمود حافظی بخاری (خواجه محمد پارسا)، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۱ش.
- کتاب الولایة؛ احمد بن محمد کوفی (ابنعقده)، تحقیق: عبدالرزاق محمدحسین حرزالدین، قم: دلیل ما، ۱۴۲۴ق.