آیه میثاق غدیر (کتاب)
آیهٔ میثاق غدیر کتابی پژوهشی از غلامرضا صادقی‌فرد دربارهٔ آیهٔ ۷ سورهٔ مائده و ارتباط آن با واقعهٔ غدیر، میثاق ولایت و مسئلهٔ امامت است.
محور اصلی کتاب، بررسی این آیه است:
وَٱذْكُرُوا نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَیْكُمْ وَمِیثَاقَهُ ٱلَّذِی وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَٱتَّقُوا ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِیمٌ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
نویسنده با بررسی واژه‌ها و ترکیب‌های آیه، مفهوم نعمت و میثاق الهی، ارتباط آیه با غدیر، مسئلهٔ بیعت و جایگاه ولایت را تبیین می‌کند. در ادامه، موضوعاتی مانند نقیبان دوازده‌گانهٔ امت، شهادت ثالثه در اذان و پیوند آن با میثاق ولایت نیز بررسی شده است.[۱]
نویسنده
غلامرضا صادقی‌فرد، متولد ۱۳۴۰ش، پژوهشگر و نویسندهٔ حوزهٔ قرآن، حدیث و معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام است. او عنوان نویسندهٔ برگزیدهٔ کشور در هفتمین دورهٔ کتاب سال ولایت را به دست آورده است.
محتوای کتاب
کتاب آیهٔ میثاق غدیر در نوزده فصل تنظیم شده است. مهم‌ترین مباحث کتاب عبارت‌اند از:
- فضای نزول آیهٔ میثاق غدیر
- تحریف‌های مربوط به آیات و روایات امامت و ولایت
- روزهای پایانی زندگی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله
- نقش قریش و یهودیان در حوادث پس از غدیر
- بررسی واژه‌ها و ترکیب‌های آیه
- مفهوم نعمت و میثاق الهی
- معنای ذکر نعمت و میثاق
- میثاق در قرآن و روایات
- تفاوت میثاق و بیعت
- بعثت دوازده نقیب در امت پیامبر
- رابطهٔ آیهٔ میثاق با غدیر خم
- شهادت ثالثه در اذان
- خطبه‌های پیامبر در حجةالوداع
- ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام
- پاسخ به شبهات آیهٔ میثاق
- بررسی تاریخی بیعت و نقض میثاق
- تحلیل روایات غدیر
- نتیجه‌گیری و منابع پژوهش
اهمیت و کاربرد کتاب
این اثر برای قرآن‌پژوهان، غدیرپژوهان، مبلغان و علاقه‌مندان به مباحث ولایت و امامت قابل استفاده است. ویژگی اصلی کتاب، بررسی گستردهٔ یک آیهٔ قرآنی و پیوند دادن آن با واقعهٔ غدیر، میثاق ولایت و حوادث پس از رحلت پیامبر است.
آثار نویسنده
| آیه ولایت (کتاب) | انا أنزلناه فی لیلة القدر |
| اهل‌بیت علیهم‌السلام؛ بررسی آیهٔ انما یرید الله | سبحان‌الذی أسرى بعبده |
| ثم نبتهل (کتاب) | همیشه با صادقان (کتاب) |
| آیهٔ اولوالامر | آیهٔ استخلاف؛ نظام‌نامهٔ امامت الهی |
| و ثیابک فطهر | لیلة المبیت |
| و این میثاق خداست (کتاب) | روشن‌تر از خورشید |
| خدا و امیر شهیدان رسالت | آیه تبلیغ، آیه اکمال (کتاب) |
| غدیر خم در سورهٔ آل‌ابی‌طالب | اللهم وال من والاه (کتاب) |
| آیه میثاق غدیر (کتاب) | انا صراط الله المستقیم (کتاب) |
| ولسوف یعطیک ربک فترضی | شمیم یاس |
فهرست مطالب
فصل اول: پیشگفتاری بر تحلیل آیهٔ میثاق غدیر
- فضای نزول آیه
- حکومت‌های پس از پیامبر
- تحریف آیات و روایات امامت
- روزهای پایانی زندگی پیامبر
- نقش قریش و یهودیان
- سرنوشت غدیر در دوران حاکمان پس از پیامبر
فصل دوم: مروری بر آیهٔ میثاق غدیر
- معرفی آیه
- جایگاه آیه در سورهٔ مائده
- ارتباط آیه با غدیر و ولایت
فصل سوم: واژه‌ها و ترکیب‌های آیه
- و
- اذكروا
- نعمة
- الله
- علیکم
- میثاقه
- الذی
- واثقکم به
- إذ
- قلتم
- سمعنا و أطعنا
- اتقوا
- إنّ
- علیم بذات الصدور
فصل چهارم: نعمت و میثاق خدا
- مفهوم ذکر در قرآن
- ذکر بودن قرآن و کتاب‌های آسمانی
- اهل ذکر
- فرمان به ذکر نعمت و میثاق
- زمان و مکان ذکر میثاق
فصل پنجم تا نوزدهم
- میثاق در قرآن
- میثاق و بیعت
- بیعت پیامبران
- دوازده نقیب امت
- میثاق ولایت
- غدیر و میثاق الهی
- خطبهٔ پیامبر در حجةالوداع
- شهادت ثالثه و ولایت
- روایات آیهٔ میثاق
- شبهات تاریخی و کلامی
- پیمان‌شکنی پس از پیامبر
- احتجاج‌های اهل‌بیت
- نتیجه‌گیری
- فهرست منابع
کتاب‌های مرتبط
- آیات ولایت در قرآن؛ آیه اکمال (کتاب)
- آیات ولایت در قرآن؛ آیه اطاعت (کتاب)
- آیات ولایت در قرآن؛ آیه تطهیر (کتاب)
- آیه تبلیغ، آیه اکمال (کتاب)
منابع
- آیهٔ میثاق غدیر، نویسنده: غلامرضا صادقی‌فرد، مشهد: انتشارات تاسوعا، ۱۳۹۳ش، ۱۰۰۰ صفحه.
پانویس
- ↑ آیهٔ میثاق غدیر، مشهد: انتشارات تاسوعا، ۱۳۹۳ش، ۱۰۰۰ صفحه.