فضائل الخمسة من الصحاح الستة (کتاب)
فضائل الخمسة من الصحاح الستة کتابی حدیثی و کلامی از سید مرتضی حسینی فیروزآبادی است که فضائل پیامبر صلی الله علیه وآله و اهل بیت علیهم السلام را از صحاح ششگانه و دیگر منابع اهل‌سنت گردآوری کرده است.[۱]
مؤلف
سید مرتضی بن محمد بن محمدباقر حسینی فیروزآبادی در سال ۱۳۲۹ق در نجف متولد شد. او نزد عالمانی مانند سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا ابوالحسن مشکینی، میرزا علی ایروانی و محمدکاظم شیرازی تحصیل کرد. پس از مهاجرت به ایران، در قم به تدریس و تألیف پرداخت و در ۱۷ ذی‌الحجهٔ ۱۴۱۰ق درگذشت.
از آثار او عنایة الأصول، الفروع المهمة، خلاصة الجواهر، السبعة من السلف من الصحاح الستة و العذاب المؤبد است.
انگیزهٔ تألیف
مؤلف در سفر حج با یکی از عالمان اهل‌سنت دربارهٔ ضعف شیعیان در معرفی معارف اهل‌بیت گفت‌وگو کرد. این گفت‌وگو انگیزهٔ او برای گردآوری فضائل اهل‌بیت از منابع اهل‌سنت شد.[۲]
زمان تألیف
تألیف کتاب در رجب سال ۱۳۶۰ق آغاز و در ذی‌قعدهٔ ۱۳۸۱ق در نجف پایان یافت.[۳]
ساختار کتاب
کتاب شامل پنج مقصد و یک خاتمه است:
- فضائل پیامبر اسلام؛
- فضائل امام علی؛
- فضائل حضرت فاطمه؛
- فضائل مشترک امام حسن و امام حسین؛
- فضائل اختصاصی امام حسن و امام حسین؛
- خاتمه و مباحث تکمیلی.
فضائل پیامبر
در این بخش، نسب، ولادت، معجزات، اخلاق، علم، معراج، آغاز وحی، شجاعت، سخاوت، زهد و عبادت پیامبر بررسی شده است.
فضائل امام علی
مباحث این بخش شامل ولادت در کعبه، نخستین ایمان‌آورنده، نخستین نمازگزار، حدیث منزلت، حدیث غدیر، حدیث ثقلین، علم، قضاوت، شجاعت، عدالت، آیهٔ تطهیر، آیهٔ مباهله، آیهٔ ولایت، آیهٔ تبلیغ، آیهٔ اکمال و آیهٔ مودت است.
بخش حدیث غدیر در جلد نخست، صفحات ۳۵۸ تا ۴۰۳ آمده است.[۴]
فضائل حضرت فاطمه
در این بخش، حدیث «فاطمة بضعة منی»، برتری حضرت فاطمه، خشنودی و خشم الهی به خشنودی و خشم او، ازدواج با امام علی و حدیث کساء بررسی شده است.[۵]
فضائل امام حسن و امام حسین
در این بخش، حدیث «الحسن و الحسین سیدا شباب أهل الجنة»، محبت پیامبر به آن دو، حضور در مباهله و کساء، صلح امام حسن، شهادت امام حسین و روایات مهدویت نقل شده است.
روش تألیف
فیروزآبادی روایات را از منابع حدیث، تفسیر، تاریخ و رجال اهل‌سنت گرد آورده و معمولاً نام منبع را پیش از متن روایت آورده است. در بسیاری از موارد، سلسلهٔ سند حذف و به راوی اصلی بسنده شده است.
ترجمه و چاپ
محمدباقر ساعدی خراسانی کتاب را با عنوان فضائل پنج تن علیهم‌السلام در صحاح ششگانه اهل‌سنت ترجمه کرده است. ترجمهٔ فارسی در سه جلد و ۲۰۳۶ صفحه منتشر شده است.
اصل کتاب در نجف، تهران و بیروت چندین بار چاپ شده است.