جرعه‌ای از برکه غدیر جلد دوم (کتاب)
جرعه‌ای از برکهٔ غدیر، جلد دوم، مجموعه‌ای از درس‌گفتارهای دورهٔ تربیت مبلغ غدیر در سال ۱۳۹۷ است که در مؤسسهٔ غدیرستان برگزار شده و پژوهش و تدوین آن را امیر شیاسی انجام داده است. این اثر، دومین شماره از «سلسله‌کلاس‌های غدیرستان» است و در سه بخش، مباحث نجم‌الدین طبسی دربارهٔ کتاب الغدیر، محمدباقر انصاری دربارهٔ پشتوانه‌های علمی غدیر و علی‌اصغر رضوانی دربارهٔ ارتباط حدیث غدیر با دیگر ادلهٔ امامت را گرد می‌آورد.
معرفی کتاب
جلد دوم «جرعه‌ای از برکهٔ غدیر» ساختاری آموزشی دارد و مطالب آن بر اساس جلسات استادان دوره تنظیم شده است. سه بخش کتاب، مباحث تاریخی و حدیثی غدیر را با تبیین معارف امامت در ادعیه، زیارت‌نامه‌ها و خطبه‌ها پیوند می‌دهند.
در بخش نخست، کتاب الغدیر و موضوعاتی مانند احتجاج به حدیث غدیر، آیات مرتبط با آن و جایگاه عید غدیر بررسی می‌شوند. بخش دوم به معرفی مجموعه‌ای از متون اعتقادی به‌عنوان پشتوانه‌های علمی غدیر اختصاص دارد. بخش سوم نیز نسبت حدیث غدیر با احادیث منزلت، مدینةالعلم، دوازده خلیفه و وصایت را دنبال می‌کند.
پدیدآورندگان و تدوین‌کننده
محتوای کتاب حاصل تدریس جمعی از استادان است. بخش‌های سه‌گانهٔ آن به مباحث نجم‌الدین طبسی، محمدباقر انصاری و علی‌اصغر رضوانی اختصاص دارند.
امیر شیاسی پژوهش و تدوین مجموعه را بر عهده داشته است. از آثار دیگر او می‌توان به «مکتب‌خانهٔ غدیر» و «پیشوای بهشتیان» اشاره کرد. اثر نخست، مجموعه‌ای آموزشی دربارهٔ معارف غدیر است و اثر دوم به مبانی قرآنی و روایی امامت و ولایت می‌پردازد.[۱][۲]
آثار و مجموعه‌های مرتبط با امیر شیاسی
| جرعه‌ای از برکهٔ غدیر، جلد اول | جرعه‌ای از برکهٔ غدیر، جلد دوم |
| جرعه‌ای از برکهٔ غدیر، جلد سوم | غدیربانان |
| مکتب‌خانهٔ غدیر | یک حرف از هزاران |
| طوبای بهشت، جلد اول | طوبای بهشت، جلد دوم |
| پیشوای بهشتیان | طلوع خورشید |
| گفتمان غدیر | مثل هیچ‌کس |
محتوای کتاب
بخش اول: نگرشی گذرا بر کتاب الغدیر
بخش نخست، مباحث نجم‌الدین طبسی را در هفت جلسه در بر دارد. این بخش با معرفی کتاب الغدیر و خاطراتی دربارهٔ علامه امینی آغاز می‌شود و سپس به اهمیت تاریخی غدیر، حدیث غدیر و تألیفات مرتبط با آن می‌پردازد.
احتجاج‌ها و مناشدات، مواجههٔ حکومت‌ها با ولایت، کتمان فضایل اهل‌بیت علیهم‌السلام و برخی اقدامات عمر بن عبدالعزیز از دیگر موضوعات این بخش‌اند. در جلسات پایانی، آیات مرتبط با غدیر، معنای ولی، جایگاه اهل‌بیت و عید غدیر بررسی می‌شوند.
بخش دوم: پشتوانه‌های علمی غدیر
بخش دوم، درس‌گفتارهای محمدباقر انصاری را در دوازده جلسه شامل می‌شود. در آغاز، گسترهٔ واقعهٔ غدیر، اهمیت شناخت پشتوانه‌های علمی آن و وظایف مبلغان مطرح می‌شود. سپس قرآن، احادیث اهل‌بیت، آیات و روایات امامت و معجزات اهل‌بیت علیهم‌السلام در این چارچوب معرفی می‌شوند.
محور اصلی جلسات بعدی، بررسی شش متن است:
- زیارت جامعهٔ کبیره؛
- زیارت عاشورا؛
- زیارت غدیریهٔ امام هادی علیه‌السلام؛
- دعای ندبه؛
- خطبهٔ فدکیهٔ حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام؛
- خطبهٔ امیرالمؤمنین علیه‌السلام در روز غدیر.
این متون در ارتباط با تبیین امامت و پشتیبانی از معارف غدیر بررسی می‌شوند.
بخش سوم: ارتباط حدیث غدیر با دیگر ادلهٔ امامت
بخش سوم به مباحث علی‌اصغر رضوانی در یازده جلسه اختصاص دارد. جلسهٔ نخست، موضوعاتی دربارهٔ آمادگی برای غدیر و برخی آداب مرتبط با آن را مطرح می‌کند. سپس رابطهٔ حدیث غدیر با حدیث منزلت بررسی می‌شود.
در ادامه، منزلت هارون نزد حضرت موسی، خلافت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در زمان پیامبر و شباهت‌های آن حضرت با یوشع نبی مطرح می‌شوند. جلسات بعد به ارتباط حدیث غدیر با حدیث مدینةالعلم، احادیث دوازده خلیفه و احادیث وصایت اختصاص دارند.
در بخش پایانی، معنای لغوی و روایی وصایت، شیوه‌های مواجههٔ مخالفان با احادیث وصایت و ویژگی‌های اوصیا بررسی می‌شود.
فهرست مطالب
- بخش اول: مباحث نجم‌الدین طبسی
- جلسهٔ اول
- نگرشی گذرا بر کتاب الغدیر
- خاطره‌ای از علامه امینی
- جلسهٔ دوم
- عنایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام به علامه امینی
- نگاهی بر کتاب الغدیر
- اهمیت غدیر خم در تاریخ
- حدیث غدیر
- مؤلفان کتاب‌ها دربارهٔ حدیث غدیر
- برخی احتجاج‌ها و مناشدات
- جلسهٔ سوم
- برخورد حکومت‌ها با ولایت و غدیر
- آیا حدیث غدیر جعلی است؟
- جلسهٔ چهارم
- ادامهٔ مناشدات و احتجاج‌ها
- اقدامات عمر بن عبدالعزیز
- جلوگیری از سبّ حضرت علی علیه‌السلام
- بازگرداندن فدک
- رفع منع کتابت حدیث
- کتمان فضایل اهل‌بیت علیهم‌السلام
- کتمان حدیث غدیر توسط انس
- کتمان احادیث توسط زهری
- کتمان آیات فضایل
- جلسهٔ پنجم
- عظمت جایگاه اهل‌بیت علیهم‌السلام
- احتیاج عالمیان به اهل‌بیت علیهم‌السلام
- معنای کلمهٔ ولی در کلام ابوبکر
- جلسهٔ ششم
- غدیر در قرآن
- آیهٔ تبلیغ
- آیهٔ اکمال
- آیهٔ «سأل سائل»
- غدیر در قرآن
- جلسهٔ هفتم
- عید غدیر در اسلام
- تهنیت شیخین
- تاج‌گذاری روز غدیر
- جلسهٔ اول
- بخش دوم: مباحث محمدباقر انصاری؛ پشتوانه‌های علمی غدیر
- جلسهٔ اول
- گسترهٔ واقعهٔ غدیر
- اهمیت پشتوانه‌های علمی غدیر
- وظیفهٔ مبلغان غدیر
- جلسهٔ دوم
- پشتوانه‌های علمی غدیر
- قرآن
- تمام احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام
- تمام احادیث و آیات مبین مسئلهٔ امامت
- تمام معجزات اهل‌بیت علیهم‌السلام
- پشتوانه‌های علمی غدیر
- جلسهٔ سوم
- پشتوانه‌های علمی غدیر
- زیارت جامعهٔ کبیره
- زیارت عاشورا
- زیارت غدیریهٔ امام هادی علیه‌السلام
- دعای ندبه
- خطبهٔ فدکیهٔ حضرت زهرا علیهاالسلام
- خطبهٔ غدیریهٔ امیرالمؤمنین علیه‌السلام
- پشتوانه‌های علمی غدیر
- جلسهٔ چهارم
- اشکال‌تراشی
- امتیاز موارد شش‌گانه
- وظیفهٔ امروز ما
- خطبهٔ فدکیهٔ حضرت زهرا علیهاالسلام
- قسمت اول: توحید
- قسمت دوم: نبوت
- جلسهٔ پنجم
- خطبهٔ فدکیهٔ حضرت زهرا علیهاالسلام
- خطبهٔ امیرالمؤمنین علیه‌السلام در روز غدیر
- جلسهٔ ششم
- تبیین امامت در موارد شش‌گانه
- زیارت غدیریهٔ امام هادی علیه‌السلام
- جلسهٔ هفتم
- ادامهٔ زیارت غدیریهٔ امام هادی علیه‌السلام
- جلسهٔ هشتم
- زیارت عاشورا
- جلسهٔ نهم
- زیارت جامعهٔ کبیره
- جلسهٔ دهم
- ادامهٔ زیارت جامعهٔ کبیره
- جلسهٔ یازدهم
- دعای ندبه
- جلسهٔ دوازدهم
- ادامهٔ دعای ندبه
- جلسهٔ اول
- بخش سوم: مباحث علی‌اصغر رضوانی؛ بیان مقام و جایگاه وصی و وصایت
- جلسهٔ اول
- استقبال از غدیر
- تغییر لباس
- تعزیت و تهنیت
- روزه‌داری
- زیارت
- غسل
- شادی و حزن
- آماده‌سازی و آماده شدن
- جلسهٔ دوم
- رابطهٔ حدیث غدیر با دیگر ادلهٔ امامت
- رابطهٔ حدیث غدیر با حدیث منزلت
- متن حدیث غدیر
- معنای مولی و ولایت
- ارتباط ولایت با شئون پیامبر
- حدیث منزلت
- تحریف حدیث منزلت
- تحریف لفظی
- تحریف معنوی
- تکرار حدیث منزلت
- غزوهٔ تبوک
- هنگام ولادت امام حسن و امام حسین علیهماالسلام
- روز خیبر
- هنگام نهی از خوابیدن در مسجد
- هنگام بستن درها به سوی مسجد
- در خانهٔ ام‌سلمه
- روز غدیر خم
- جلسهٔ سوم
- ادامهٔ رابطهٔ حدیث غدیر با حدیث منزلت
- منزلت هارون نزد حضرت موسی علیهماالسلام در قرآن
- وزارت
- طهارت
- خلافت
- جلسهٔ چهارم
- مقام خلافت حضرت علی علیه‌السلام در زمان پیامبر
- شباهت‌های حضرت علی علیه‌السلام و یوشع نبی
- جلسهٔ پنجم
- ادامهٔ شباهت‌های حضرت علی علیه‌السلام و یوشع نبی
- جلسهٔ ششم
- رابطهٔ حدیث غدیر با حدیث مدینةالعلم
- حدیث مدینةالعلم
- وجوه شباهت در حدیث مدینةالعلم
- پیام‌های حدیث مدینةالعلم
- شواهد متنی حدیث مدینةالعلم
- جلسهٔ هفتم
- رابطهٔ حدیث غدیر با احادیث دوازده خلیفه
- متن حدیث
- منابع حدیث
- احادیث دوازده امام در منابع عامه
- نکات مهم
- تفسیر حدیث با احادیث دیگر
- جلسهٔ هشتم
- ارتباط حدیث غدیر با احادیث وصایت
- متن احادیث وصایت
- مقابلهٔ مخالفان با احادیث وصایت
- حذف و تبدیل
- حذف تمام روایت
- حذف بدون اعلام
- تضعیف در سند
- تحریف در دلالت
- جلسهٔ نهم
- مفهوم لغوی وصایت
- معنای اول: عهد
- معنای دوم: وصل
- مفهوم وصیت در روایات
- معنای سوم: عهد به وصل
- مفهوم لغوی وصایت
- جلسهٔ دهم
- ویژگی‌های اوصیا
- جلسهٔ یازدهم
- ادامهٔ ویژگی‌های اوصیا
- جلسهٔ اول
مخاطبان و کاربرد کتاب
این مجموعه برای شرکت‌کنندگان دوره‌های تربیت مبلغ، مدرسان معارف غدیر، سخنرانان مذهبی و علاقه‌مندان به مطالعات امامت قابل استفاده است.
تقسیم مطالب به سه بخش و جلسه‌های مستقل، امکان مراجعهٔ موضوعی و مطالعهٔ مرحله‌به‌مرحله را فراهم می‌کند. تنوع مباحث نیز زمینهٔ آشنایی مخاطب با منابع تاریخی، حدیثی و اعتقادی مرتبط با غدیر را در یک مجموعه فراهم می‌سازد.
جایگاه کتاب در موضوع غدیر
ویژگی این جلد، پیوند دادن سه حوزهٔ منابع‌شناسی غدیر، تبیین امامت در متون اعتقادی و بررسی ارتباط حدیث غدیر با دیگر احادیث امامت است. اثر از این جهت در شمار مجموعه‌های آموزشی مرتبط با تربیت مبلغ و گسترش معارف غدیر قرار می‌گیرد.
کتاب‌های مرتبط
پانویس
منابع
- مکتب‌خانهٔ غدیر، امیر شیاسی؛ معرفی و مشخصات نسخهٔ الکترونیکی منتشرشده توسط نشر سنجاق، طاقچه، صفحهٔ معرفی کتاب.
- پیشوای بهشتیان: اثبات امامت و ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام در قرآن و احادیث، امیر شیاسی؛ معرفی و مشخصات نسخهٔ الکترونیکی، طاقچه، صفحهٔ معرفی کتاب.